İnşaat Maliyetlerindeki Artış Konut Fiyatlarını Tetikliyor: Alım Gücü Geriliyor

2025 yılı itibarıyla Türkiye’de inşaat sektöründe yaşanan maliyet artışları, konut piyasasını doğrudan etkileyerek hem fiyatları yükseltti hem de konut talebinde daralmaya neden oldu. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan Haziran 2025 İnşaat Maliyet Endeksi verilerine göre, yıllık bazda genel inşaat maliyetleri %66,8 oranında artış gösterdi. Bu artış, konut fiyatlarını yukarı çekerken, özellikle orta gelir grubunun ev sahibi olmasını daha da zorlaştırıyor.

Maliyet artışının temelinde özellikle çimento, demir, enerji ve işçilik giderlerindeki yükseliş yatıyor. Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB), 2025 yılının ilk altı ayında çimento fiyatlarının %35, demir fiyatlarının ise %29 oranında arttığını bildirdi. Aynı dönemde işçilik maliyetlerindeki artış da %45’i geçti. Bu durum, yeni konut üretiminde hem planlamayı yavaşlatıyor hem de maliyet hesabını belirsiz hale getiriyor.

Konut üreticileri, maliyet baskısını satış fiyatlarına yansıtmak zorunda kalıyor. Türkiye genelinde konut metrekare fiyatları bir önceki yıla göre ortalama %49 oranında arttı. İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyükşehirlerde ise bu oran bazı bölgelerde %60’ı aştı. Ancak fiyat artışı, talebi artırmak yerine daralmasına neden oldu. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verilerine göre, 2025 yılı ilk yarısında konut kredisi hacmi %14 daraldı. Yüksek faiz oranları ve düşen alım gücü, özellikle ilk defa ev alacak bireyler için süreci daha da zorlaştırıyor.

Konut kiralarında da benzer bir trend görülüyor. Yüksek konut fiyatları nedeniyle satın alma yerine kiralama tercih edenlerin sayısı arttı. Bu da kira fiyatlarını tetikledi. Özellikle öğrenci ve çalışan nüfusun yoğun olduğu şehirlerde, kira fiyatlarındaki artış %40-55 arasında değişiyor.

İnşaat sektöründe faaliyet gösteren firmalar, projelerini sürdürmekte zorlanırken finansman ihtiyacı artıyor. Ancak ticari kredi faiz oranlarının %40’ların üzerine çıkması, sektörde yeni yatırımları sınırlıyor. Bu durum, arz-talep dengesinin daha da bozulmasına neden olabilir. Uzmanlar, inşaat sektörünün desteklenmemesi durumunda, konut arzının daha da düşebileceği ve fiyatların uzun vadede kontrol edilemez hale gelebileceği uyarısında bulunuyor.

Alternatif olarak, bazı firmalar maliyetleri düşürmek adına daha küçük metrekareli ve modüler yapılar üzerinde çalışıyor. Ayrıca enerji verimli, çevre dostu projeler de hem maliyet optimizasyonu hem de sürdürülebilirlik açısından öne çıkıyor. Prefabrik yapıların şehir çeperlerinde artması, dar gelirli gruplara konut sunumu açısından bir çözüm olarak görülüyor.

Önümüzdeki dönemde konut piyasasındaki gelişmeler, hem maliyet baskısının seyrine hem de kredi erişilebilirliğine bağlı olarak şekillenecek. Ekonomistler, konut sektöründe dengeli bir fiyatlandırma yapısının ancak enflasyonun kontrol altına alınması ve maliyet kalemlerinin öngörülebilir hale gelmesiyle mümkün olabileceğini belirtiyor.